Maksimum Düşüş Nedir?

Maksimum düşüş, bir fonun fiyatının ulaştığı bir zirveden sonraki en düşük noktasına (dip) kadar yaşadığı en büyük yüzdesel düşüştür. Başka bir deyişle, geçmişte en kötü dönemde fonun tepe noktasından ne kadar geri çekildiğini gösterir. Bir yatırımcı için sorusu nettir: "en kötü anda ne kadar zararda olurdum?" Maksimum düşüş bir yön değil, bir uç değer ölçüsüdür; ortalama gidişi değil, yaşanan en sert geri çekilmeyi anlatır.

Maksimum düşüş nasıl hesaplanır?

Hesabın mantığı kavramsal olarak sadedir ve fonun birim pay değeri serisi üzerinden yürür:

• Fiyat serisi boyunca ilerlerken, o ana kadar görülen en yüksek değer sürekli güncellenir. Buna genellikle "koşan zirve" (running peak) denir.
• Her günün fiyatı, o güne kadarki zirveye oranlanır; zirvenin ne kadar altında kalındığı bir düşüş yüzdesi olarak hesaplanır.
• Tüm dönem boyunca ölçülen bu düşüşlerin en büyüğü maksimum düşüştür.

Bu tanım gereği, hem düşüşün başladığı zirve tarihi hem de en dibin görüldüğü dip tarihi anlamlıdır; maksimum düşüş yalnızca bir yüzde değil, belirli iki tarih arasındaki bir olaydır. Ölçüm her zaman bir zaman penceresine bağlıdır: pencere ne kadar uzarsa, o pencerede daha sert bir tepe-dip olayının yakalanma olasılığı artar. Bu nedenle "1 yıllık maksimum düşüş" ile "3 yıllık maksimum düşüş" farklı değerler verebilir; birini diğerinin yerine kullanmadan, hangi pencereye ait olduğunu bilmek gerekir.

Neden önemli: en kötü anın büyüklüğü

Maksimum düşüş, ortalama getiri veya ortalama dalgalanma gibi ölçülerin gizlediği bir bilgiyi öne çıkarır: tek bir en kötü an. İki fon benzer ortalama getiriye sahip olabilir; ama biri yolda %10, diğeri %40 gerilemişse, bu iki deneyim bir tasarrufçu için çok farklıdır. Yatırımcının o dip anında paniğe kapılıp kapılmayacağı, çoğu zaman ortalama rakamlardan çok bu en kötü anın büyüklüğüne bağlıdır.

Ancak maksimum düşüş de bir kalite yargısı değildir. Büyük bir maksimum düşüş fonun "kötü" olduğunu, küçük bir maksimum düşüş "güvenli" olduğunu kanıtlamaz; yalnızca geçmişte ne yaşandığını betimler. Fon türü de bağlamı belirler: doğası gereği daha oynak bir hisse senedi fonu ile durağan bir para piyasası fonu benzer maksimum düşüş rakamlarını taşımaz; aynı türden fonları kıyaslamak daha anlamlıdır. Ayrıca maksimum düşüş geriye dönük bir ölçüdür: gerçekleşmiş olanı gösterir, gelecekte aynı ya da daha büyük bir düşüşün olmayacağını garanti etmez.

Toparlanma süresi ayrı bir sorudur

Maksimum düşüş yalnızca kaybın derinliğini ölçer; bu kaybın ne kadar sürede telafi edildiğini söylemez. Fiyatın dipten eski zirvesine geri dönmesi için geçen süre — toparlanma süresi ya da "sualtı" süresi — ayrı bir kavramdır. İki fon aynı %20 maksimum düşüşü yaşamış olabilir; ama biri birkaç ayda toparlanırken diğeri yıllarca eski zirvesinin altında kalabilir. Maksimum düşüş bu farkı tek başına göstermez; bu yüzden düşüşün büyüklüğüyle birlikte süresini de ayrıca değerlendirmek gerekir.

Maksimum düşüş, volatilite ve diğer ölçüler

Maksimum düşüş, risk tablosunun tamamı değildir; yanındaki ölçülerle birlikte okunduğunda anlam kazanır:

• Volatilite — fiyatın ortalama etrafındaki dalgalanmasını, yani genel "titreşimi" ölçer. Maksimum düşüş ise ortalama dalgalanmayı değil, tek bir en kötü tepe-dip anını gösterir. Yüksek volatiliteli bir fon büyük bir maksimum düşüş yaşamaya daha yatkındır, ama ikisi aynı şey değildir.
• Standart sapma — volatilitenin arkasındaki istatistiksel ölçüdür; getirilerin ortalamadan sapmasını simetrik olarak tartar. Maksimum düşüş ise yalnızca aşağı yöndeki en uç olayla ilgilenir.
• Risk değeri (1-7) — SPK'nın fonları getiri volatilitesine göre yerleştirdiği banttır. Maksimum düşüşü doğrudan kapsamaz; iki fon aynı risk değerinde olup çok farklı maksimum düşüşler yaşamış olabilir.
• Sharpe oranı — birim risk başına getiriyi ölçer; "alınan dalgalanmanın karşılığında ne kazanıldı" sorusudur.

Bu ölçüleri dağıtmak, tek bir fonu birden çok riske karşı çeşitlendirme mantığıyla değerlendirmenin bir parçasıdır. Bu site, fonların 1 yıllık maksimum düşüş metriğini yapısal bir gösterge olarak sunar; bu değer varsayılan olarak gizli, ikincil bir sütundur ve farklı fonların düşüş geçmişini /compare sayfasında yan yana görebilirsiniz. Bu sayfalar bir tavsiye vermez; yalnızca geçmiş rakamı gösterir, yorumu size bırakır.