ENAG nedir?

ENAG (Enflasyon Araştırma Grubu), Türkiye'de akademisyen ve araştırmacıların gönüllü olarak bir araya gelip kurduğu bağımsız bir gruptur. Devletin resmi enflasyonuna alternatif olarak kendi enflasyon oranını hesaplar ve yayımlar. Resmi bir kurum değildir; açıkladığı sayılar Türkiye'nin resmi istatistiği sayılmaz. Türkiye'nin resmi enflasyonunu TÜİK açıklar.

ENAG ne yapar?

ENAG, tüketici fiyatlarındaki değişimi ölçmek için kendi tüketici fiyat endeksini oluşturur. Bu endeks çoğu zaman E-TÜFE olarak anılır. Grup, bu endeksten yola çıkarak aylık ve yıllık enflasyon oranı yayımlar.

Kısaca ENAG'ın yaptığı iş, enflasyonu ölçmenin ikinci bir okumasını sunmaktır. Enflasyon, genel fiyat düzeyinin zaman içinde artış hızıdır; bir ölçü, bir "sepet" mal ve hizmetin fiyatını dönemden döneme karşılaştırarak bulunur. ENAG da böyle bir sepet kurar, ancak sepetin içeriği ve ağırlıkları resmi ölçüyle birebir aynı olmak zorunda değildir.

TÜİK'ten farkı ne?

En temel fark kaynak ve yöntemdir. ENAG fiyatları büyük ölçüde internet üzerinden toplar; e-ticaret siteleri ve çevrim içi marketler gibi kaynaklardan "veri kazıma" denen otomatik yöntemlerle fiyat çeker. TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) ise TÜİK tarafından, saha derlemeleri ve Hanehalkı Bütçe Anketi'ne dayanan ağırlıklarla hesaplanır.

Bu yüzden iki ölçü aynı dönem için farklı sonuçlar verebilir:

• Sepet: Hangi ürün ve hizmetlerin ölçüye girdiği farklılaşabilir.
• Ağırlık: Her kalemin sepetteki payı (örneğin gıdanın ağırlığı) farklı olabilir; bu, manşet enflasyondaki farkı büyütebilir.
• Veri toplama: Çevrim içi fiyata odaklanmak, ENAG'ın verisini farklı bir hızda ve kapsamda toplamasına yol açabilir.

Bu farklar teknik tercihlerden kaynaklanır. Bu sayfa, iki ölçüden hangisinin "doğru" olduğu konusunda taraf tutmaz; her ikisini de olduğu gibi tarif eder, kararı okuyucuya bırakır.

ENAG resmi mi?

Hayır. ENAG bağımsız bir araştırma grubudur; bir devlet kurumu veya resmi istatistik otoritesi değildir. Türkiye'de resmi enflasyon verisini açıklama yetkisi TÜİK'tedir. ENAG'ın rakamları kamuoyunda sık sık atıfla anılsa da resmi bir istatistik statüsü taşımaz. Bunu bilmek önemlidir, çünkü sözleşmeler, kira artışları ve birçok resmi hesaplama TÜİK'in açıkladığı orana bağlıdır, ENAG'ınkine değil.

Fon getirisiyle ilişkisi

Bir fonun kazandırdığını değerlendirirken nominal getiri (ham yüzde) ile reel getiri (enflasyondan arındırılmış getiri) farklı şeylerdir. Reel getiri, nominal getiriyi bir enflasyon oranına bölerek satın alma gücündeki gerçek değişimi gösterir. Burada hangi enflasyon ölçüsünü kullandığınız sonucu doğrudan etkiler.

Akdut'ta reel getiri için birden çok taban sunulur: resmi ölçü olarak TÜFE ve bunun yanında alternatif bir taban olarak ENAG. Böylece bir fonun getirisini iki farklı enflasyon ölçüsüne göre yan yana görebilir, ölçü seçiminin sonucu nasıl değiştirdiğini kendiniz gözleyebilirsiniz. Amaç bir ölçüyü diğerine üstün göstermek değil, ikisini de şeffaf biçimde önünüze koymaktır.

Özet

ENAG, resmi enflasyona alternatif olarak akademisyenlerce hesaplanan bağımsız bir enflasyon ölçüsüdür. Resmi değildir ve TÜİK'in TÜFE'sinden farklı sonuçlar verebilir. Reel getiri hesabında hangi tabanı seçtiğiniz sonucu değiştirdiği için, iki ölçüyü de görebilmek karşılaştırma yapmayı kolaylaştırır.